Hoşgeldiniz,   19.08.2019 19:04 
  | Ana Sayfa | Forum | İletişim | E-Mail
 
  Ana Sayfa
  Firmamız
    Forum
    İletişim
    e-Mail
  LPG
    LPG Nedir?
 
 
 
 
 
 

Lpg Nedir?
Gazlý (LPG) Sistem Ekonomik Midir?
Gazlý (LPG) Sistemin Faydalarý Nelerdir?
Gazlý (LPG) Sistem Motora Zarar Verir mi ?
Sýralý Sistem Nedir?
LPG'nin Avantajlarý
LPG Kullanýmý'nýn Baþlangýcý
Periyodik Bakýmlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dikkat Edilmesi Gereken Güvenlik Önlemleri
Lpg'li Araç Denetimlerinde Son Durum
Dünyada Lpg Kullanýmý


Lpg Nedir?
· LPG; propan ve bütan gazlarýnýn belli oranlarda karýþýmýndan oluþan ve Ýngilizce Liquefied Petroleum Gases (Sývýlaþtýrýlmýþ Petrol Gazý) kelimelerinin baþ harfleri ile ifade edilen bir petrol gazýdýr.
· LPG renksiz ve kokusuzdur. Gaz kaçaklarýnýn tespit edilmesi için sonradan kokulandýrýlýr.
· LPG basýnç altýnda depolanabilir, kalýn çelik tank ya da borularla taþýnabilir.
· LPG yanýcý ve patlayýcý bir gazdýr. Üzerindeki basýnç kaldýrýldýðýnda hava ile hacimsel olarak % 2-9 oranýnda karýþtýðýnda patlayýcý bir gaz haline gelir.
· LPG havadan aðýr olduðu için kaçak durumunda su gibi akar ve en derin yerde birikir.
· Düþük sýcaklýkta buharlaþmasý nedeni ile sývý gazýn insan vücudu ile temasý sonucunda ciddi deri yanýklarý oluþturur.
· Isý arttýkça basýncý artar ve kritik bir sýcaklýk ve basýnçta, içinde bulunduðu tankýn patlamasýna neden olabilir.
· LPG yað ve boyayý eritebilir. Ayrýca doðal lastiði deforme eder. Bu yüzden motorlu araçlarda standartlara uygun malzemeden yapýlmýþ borular kullanýlmalýdýr.



Gazlý (LPG) Sistem Ekonomik Midir?
Yapýlan denemeler, sývýlaþtýrýlmýþ gazlarýn motor yakýtý olarak kullanýlmasý durumunda, %60'a yakýn yakýt ekonomisi saðladýðýný ortaya çýkarmýþtýr.


Gazlý (LPG) Sistemin Faydalarý Nelerdir?
· Her kilogram yakýt baþýna verdikleri enerji miktarý yüksektir, 11858 kcal/kg
· Hava ile çok iyi karýþtýðýndan, yanmanýn verimi yüksektir.
· Karteldeki yaðýn incelmesi önlenmiþ olacaðýndan, yaðlamanýn kalitesi bozulmaz ve yað deðiþim süresi uzar.
· Oktan sayýlarý çok yüksek olduðundan, motorun sýkýþtýrma oranýnýn yükselmesine olanak saðlar. ( 10/1-12/1 )
· Yandýktan sonra silindirlerde artýk býrakmaz.
· Silindirdeki yað filminin yýrtýlmasý söz konusu olmadýðýndan, motor parçalarýnýn ömrü uzar. Onarým harcamalarý azalýr.


Gazlý (LPG) Sistem Motora Zarar Verir mi ?
· Gaz (LPG) Yandýktan sonra silindirlerde artýk býrakmaz.
· Silindirdeki yað filminin yýrtýlmasý söz konusu olmadýðýndan, motor parçalarýnýn ömrü uzar. Onarým harcamalarý azalýr.
· Yanmanýn tam yanmaya çok yaklaþmasý, hava kirlenmesinde azalma saðlar.


Sýralý Sistem Nedir?
· Sýralý sistem lpg dönüþüm cihazlarý imalatçýlarýnýn bu sektörde gelmiþ olduðu en son teknoloji noktasýdýr.
· Sýralý sistem kendi baþýna komple orjinal bir yakýt sistemidir.
· Yeni jenerasyon elektronik enjeksiyonlu tüm araçlarda uygulanan bu sistem tamamen bilgisayar kontrollü olup diðer dönüþüm sistemleri ile her yönü ile farklýdýr.
· Sýralý sistem lpg dönüþüm ekipmanlarý arasýnda  ecu adý verilen sisteme özel elektronik kontrol ünitesi ve buna baðlý olarak çalýþan motorunuzun her bir silindiri için ayrý ayrý gaz enjektörleri mevcuttur. Bu enjektörler sýralý sistemin en büyük özelliðidir. Benzinli sistemde enjektörlü olan aracýnýz gazlý sistemdede enjektörlü çalýþmaktadýr.
· Lpg tankýnda sývý fazda bulunan yakýt ilk aþamada bir emniyet ve filitre elemaný olan gaz kesiciye gelerek filitre edilir, buradan çýkan lpg gazý voparizatör (beyin)' den geçerek gaz fazýna ulaþýr ve ikinci bir filitrede filitre edildikten sonra gaz enjektör kütüðüne girerek her bir enjektöre ecu tarafýndan belirlenen miktarda gaz pulvarize eder.
· Emme manifoltlarýnýn yanma odalarýna en yakýn yerlerinden nozullar ile enjekte edilenn lpg gazý maksimum verimde yanma odasýnda yanar ve neredeyse benzinli sistemin performansýna ulaþýlýr.
· Sistem, motor benzin ile çalýþýrken saðladýðý çalýþma disiplinini ve düzenini ecu sayesinde lpg?de de yakalamaktadýr.
· Sonuca bakýldýðýnda böyle bir performansta %50 ila %60 arasýnda maddi tasarruf saðlamaktayýz.
· Bilinçli bir iþçilikle , orjinal ekipmanlar ile yapýlacak olan bir sýralý sistem lpg dönüþümünün aracýnýza hiç bir yan etkisi olmayacaðý gibi aracýnýz yeni ve problemsiz ikinci bir yakýt sistemine sahip olacaktýr.

Sistem mühendislik keyifli sürüþler diler?


LPG'nin Avantajlarý
· LPG Benzine Göre Ucuzdur.
· Temiz Bir Yanma Saðlar.
· LPG pistonlarýn, segmanlarýn, valflerin ve bujilerin aþýnmasýndan meydana gelebilecek kurþun, vernik ya da karbon atýðý çýkarmaz. Motor karterini ya da motorun yanma odalarýný kirletmez. Motoru temiz tutar, karbon ve kurum oluþturmaz dolayýsýyla motor ömrünü uzatýr.
· Ateþleme Bujisinin Ömrünü Uzatýr.
· Yanma odalarýnda ya da ateþleme bujilerinde tortu oluþmaz, çünkü LPG'nin farklý karýþýmlarýndaki kuvvetlendiricilere ihtiyaç bulunma-maktadýr. Ateþleme bujileri, diðer yakýtlardan, özellikle benzin kullanan araçlarýn motorlarýndaki bujilere göre daha uzun ömürlüdür. LPG Dönüþüm Sisteminde Yakýt Pompasý Kullanýlmaz.
· LPG basýnç altýnda depolandýðýndan benzin yakýt pompasý devrede deðildir, bu nedenle yakýt pompasý, onarým ve deðiþim masrafý olmaz.
· Karbüratör Masrafý Azdýr. LPG yakýtlý motorlardaki karbüratör, birkaç hareketli parça ve kirliliði engelleyecek havalandýrmasýz basit bir mekanizma olup, karbüratör servisi ve tamiri yok denecek kadar azdýr. Aþýnma Süresi Düþüktür.
· Yukarýda anlatýlan nedenlerden dolayý LPG yakýtlý motorlar yýl içerisinde daha fazla gün ve saatte çalýþabilirler. Üretim süresi kaybý, parça ve iþçi masraflarýndan daha az etkilenirler.
· Yakýt Sistemi Kapalýdýr.
· Tamamen kapalý yakýt sistemi olmasý nedeni ile akýtma ve buharlaþma kayýplarý yoktur.
· Temiz ve Çevreci Bir Yakýttýr. Özellikle LPG yakýtý kullanan araçlarýn motor yakýtýnýn düþük kirlilik özellikleri kanýtlanmýþtýr. Yapýlan araþtýrmalar sonucunda LPG kullanýlan motorlarda karbon monoksit tesiri benzine göre % 50-90 oranýnda, hidrokarbon tesiri ise % 38-62 oranýnda daha düþüktür.


LPG Kullanýmý'nýn Baþlangýcý
Otomotiv sektöründe petrole alternatif enerji kaynaðý arayýþlarý 1930'lu yýllarda LPG'nin araçlarda yakýt olarak kullanýmýný gündeme getirmiþtir. Özellikle kolay bulunmasý, ekonomik olmasý ve diðer yakýtlara oranla çevreyi daha az kirletici özellikte olmasý nedeni ile dünyada birçok ülke otomobillerde LPG kullanýmýný özendirerek yaygýnlaþtýrmýþtýr. Günümüzde Ýtalya, Hollanda, Fransa, Belçika, Japonya, Avusturya, Amerika ve dünyanýn pek çok ülkesinde LPG yakýt olarak otomobillerde yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. Yukarýda belirtilen özelliklerinden ötürü LPG, 1985'ten sonra bizde de otomobillerde yaygýn bir þekilde alternatif yakýt olarak kullanýlmaya baþlanmýþtýr. Ancak LPG'nin yanýcý ve patlayýcý bir gaz olmasý LPG dönüþüm sistemlerinde güvenliði ve denetimi ön plana çýkarmýþtýr.
Araçlarýn LPG'ye dönüþümünden baþlayýp bakým ve periyodik kontrol süreçlerini içermesi gereken denetimin yeterince saðlanamamasý nedeniyle geçen yýlýn ilk yarýsýnda basýna yansýyan kazalardan da anlaþýlacaðý üzere kullanýcýlarýn doðru bir þekilde bilgilendirilmesi önem taþýmaktadýr.

1995-1998 arasý uygulama Ülkemizde araçlarýn can ve mal güvenliði açýsýndan denetimi, 13.10.1983 tarihinde kabul edilen 2918 Sayýlý Karayollarý Trafik Kanunu ile düzenlenmiþtir. Yasanýn 5. maddesinde araçlarýn tescil iþlemlerini yapma ve denetleme görevi Emniyet Genel Müdürlüðü'ne; tescilli araçlarýn fenni muayenelerini yapmak görevi de 7. madde ile Karayollarý Genel Müdürlüðü?ne verilmiþtir. Yasanýn 32. maddesinde, araçlardaki her türlü tadilatýn Emniyet Genel Müdürlüðü?nce trafik tesciline iþlenmesi zorunlu tutulmuþtur. Ayný yasanýn 29. maddesinde araçlarýn yapým ve tadilatlarýna iliþkin esaslarýn belirlenmesi ve bununla ilgili yönetmeliklerin çýkarýlmasýnda Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý yetkili kýlýnmýþtýr. Araçlarýn LPG'ye dönüþtürülmesi iþlemi, araç üzerinde yapýlan bir tadilattýr. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý tarafýndan çýkarýlan ve 29.06.1995 tarih ve 22328 sayýlý Resmi Gazete'dede yayýmlanan 'Araçlarýn Ýmal, Tadil ve Montajý (AÝTM) Hakkýnda Yönetmeliðin 119. Maddesine Bir Alt Bent Eklenmesine Dair Yönetmelik'le ülkemizde araçlarýn LPG'ye dönüþümü yasal olarak baþlamýþtýr.
Yönetmeliðin yürürlüðe girmesi ile Sanayi ve Ticaret Bakanlýðývndan 'Ýmalat Yeterlilik Belgesi' alan firmalar araçlarda LPG dönüþümüne baþlamýþtýr. Bakanlýkça herhangi bir denetim mekanizmasýnýn oluþturulmadýðý 1995?1998 yýllarý arasýnda yaklaþýk 300 bin araç LPG?ye dönüþtürülmüþtür. Büyük bir kýsmý, mühendis istihdam etmeyen yetkisiz firmalarca, standart dýþý malzemelerle, projesiz olarak dönüþtürülen bu araçlar günümüzde olduðu gibi o dönemde de kamu vicdanýný yaralayan birçok ölümlü kazaya neden olmuþtur.

1998-2000 arasý: Sektör denetim altýna alýnýyor Konuya iliþkin, Sanayi ve Ticaret bakanlýðý ile yapmýþ olduðumuz görüþmeler sonucu, LPG sektörünün denetim altýna alýnmasý amacýyla, LPG araç dönüþümü yapan firmalara 'Ýmalat Yeterlilik Belgesi' verilmesi ile mühendislere 'Mühendis Yetki Belgesi' verilmesine iliþkin 05.03.1998 tarihinde imzalanan bir protokolle Odamýza yetki verilmiþti. Bu yetkilendirmeden sonra Odamýzca sektörde çalýþan mühendisler eðitime tabi tutularak belgelendirilmiþ ve ayrýca LPG araç dönüþümü yapan firmalarýn kayýtlarý Odamýzca tutulmaya baþlanmýþtýr. Bu süreçte konunun taraflarýyla sürekli toplantýlar yapýlarak gerekli denetim mekanizmasý oluþturulmuþ, LPG'ye dönüþen araçlarýn son kontrolleri Odamýz tarafýndan eðitilmiþ personelce yapýlmýþtýr. Protokolün yürürlükte olduðu 05.03.1998-27.12.1999 döneminde dönüþümü yapýlan her araç tek tek Odamýz tarafýndan kontrol edilerek Montaj Tesbit Raporu Oda teknik elemanlarýnca düzenlendi. Yine bu uygulamayla firmada çalýþan mühendisin herhangi bir sicil cezasý alýp almadýðý, firmada halen istihdam edilip edilmediði, kontrol edilmekte, aktif bir mesleki denetim hizmeti verilmekte idi. Bundan dolayýdýr ki, Odamýz gözetiminde bu dönemde dönüþtürülmüþ 183.490 araçta bugüne deðin hiçbir sorun yaþanmamýþtýr.
Bu arada LPG araç dönüþümü yapan firma sayýsý 18 ayda 30?lardan 454?e çýkarýlmýþ, bu firmalarýn Oda eðitim programlarýndan geçerek belgelendirilen makina mühendisi çalýþtýrmasý saðlanmýþtýr.
27.12.1999 tarihinde ise protokol Bakanlýkça tek yanlý olarak feshedilmiþtir.

2000-2004/5 arasý: Denetimsizlik yayýlýyor, yýllarýn birikimi artýk ciddi bir toplumsal sorun oluþturuyor. Bu fesih iþleminden sonra sektörün denetim ve kontrolü, sektörde faaliyet gösteren ve giderek denetimsiz kalan firmalara býrakýlmýþtýr. Bu uygulama sonucu ülkeye kaçak LPG KÝT'i ve malzeme giriþi ile standartlar dýþý yerli üretim artmýþ, yasal olmayan LPG araç dönüþümleri baþlamýþ, haksýz rekabet koþullarý yaratýlmýþ, yetkili mühendis istihdamý azalmýþ; sektörde disiplinsizlik ve denetimsizlik had safhaya ulaþmýþtýr. Yine bu süreçte oluþturulan haksýz rekabet ortamýnýn bir sonucu olarak LPG araç dönüþümü yapan yetkili firma sayýsý Odamýz kayýtlarýna göre 2004 yýlý sonu itibarýyla 231'e düþmüþtür. Yani sektörde standart dýþý ithalat, üretim ve satýþ oraný yükselmiþtir. LPG KÝT'i satan firmalardan aldýðýmýz bilgilere göre, protokolün feshinden sonra (yaklaþýk 4 dört yýlda) 1 milyon civarýnda araç LPG'ye dönüþtürülmüþ olup bu dönüþümlerin büyük bir çoðunluðu mühendis çalýþtýrmayan yetkisiz firmalarca gerçekleþtirilmiþtir. Bu denetimsiz ortam nedeniyledir ki, ülkemizde þöyle vahim bir tablo ortaya çýkmýþtý: Bu dönemde trafikteki 10 milyonun üzerindeki aracýn 1,5 milyonu LPG'li olup, 1 milyona yakýnýnýn LPG'ye dönüþümü araç ruhsatýna iþlenmiþ, yaklaþýk 500 bin aracýn (% 33?ünün) LPG dönüþümleri ise ruhsatlarýna iþlenmemiþti. Bu araçlar kayýt altýnda olmadýðýndan hem Montaj Tesbit Raporu hem de Gaz Sýzdýrmazlýk Raporu bulunmamaktaydý. Gaz sýzdýrmazlýk testi açýsýndan ise, 1,5 milyon LPG'li araçtan 1.100.000'i (% 75) Gaz Sýzdýrmazlýk Raporu bulunmaksýzýn riskli ve tehlikeli bir þekilde trafikte seyretmekteydi.

2000-2004/5 arasý uygulamalarda yetkiler ve piyasadaki denetimsizlik Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý'nýn yayýnladýðý AÝTM Yönetmeliði uyarýnca araçlarýn 'periyodik muayeneleri' öncesi muayene istasyonlarýnca istenmesi gereken Gaz Sýzdýrmazlýk Raporlarýný düzenleme yetkisi Makina Mühendisleri Odasý'na ve Otomotiv Ana Bilim Dalý bulunan üniversiteler ile TSE'ye verilmiþtir. Ancak pratikte bu hizmet, ülke çapýndaki yaygýn örgütlülüðü itibarýyla fiilen Odamýz tarafýndan verilmektedir. Bu dönemde LPG'li araçlarýn Gaz Sýzdýrmazlýk Raporu, Odamýz tarafýndan düzenleniyor; ancak araçlarýn LPG'ye ilk dönüþümüne iliþkin Montaj Tesbit Raporu piyasada serbestçe düzenlenebildiðinden standartlara uygun dönüþümü yapýlmayan araçlar trafikte sorun yaratýyordu.
Odamýz 2003 ve 2004 yýllarýnda, Türkiye genelinde 105 noktada 379 bin araca Gaz Sýzdýrmazlýk Belgesi vermiþtir. Odamýzca araçlarýn Gaz Sýzdýrmazlýðý kontrol edilirken, dönüþümün teknik ve standartlara uygunluk durumu Odamýzda çalýþan ve konu hakkýnda eðitilmiþ makina mühendislerince incelenmekte, uygun olmayan araçlara belge düzenlenmemektedir. Yine bu nedenledir ki, Odamýzca Gaz Sýzdýrmazlýk Raporu düzenlenen araçlarda hiçbir sorun yaþanmamýþtýr.
Araçlarda LPG dönüþümü için TSE'den 'Ýþyeri Hizmet Yeterlilik Belgesi' ile 'Ýmalat Yeterlilik Belgesi' almýþ firmalarýn Odamýzdan 'Serbest Mühendislik ve Müþavirlik Belgesi' (SMM) almasý ve Odamýzca düzenlenen eðitim ve sýnav sonucu 'Araçlarýn LPG'ye Dönüþümü Mühendis Yetki Belgesi' almýþ bir makina mühendisi çalýþtýrmasý zorunludur. Ancak bu koþullarý saðlayan firmalar, araçlar üzerinde LPG uygulama ve tadilatý yapabilmektedir. Fakat dönüþtürülen bu araçlarýn son kontrolünde hiçbir kamusal denetim yapýlmamakta; dönüþümü yapan firma ve firmada çalýþan mühendisin birlikte düzenlediði 'Montaj Tesbit Raporu' ve 'Karayolu Uygunluk Belgesi' dönüþümün araç ruhsatýna tescil edilmesinde yeterli sayýlmaktaydý.
Geçmiþte dönüþtürülmüþ ve büyük bir çoðunluðu standart dýþý olan birçok araca firmalarca 'Montaj Tesbit Raporu' ve istenen diðer belgeler düzenlenerek bu araçlar sözde 'yasal statü'ye kavuþturulmaktaydý. Sorun öyle büyük bir boyuta ulaþmýþtý ki, birçok firma baþka illerde tescilli ve hiç görmediði çok sayýda araca ticari kaygýlarla belge düzenliyordu. Yani dönüþümü yapan firma yaptýðý iþin 'standartlara, ilim ve fen kurallarýna uygun olduðunu, standartlara uygun malzeme kullanýldýðýný, dönüþtürdüðü aracýn gaz sýzdýrmadýðýný' beyan etmekte, kendi yaptýðý iþe kendisi onay vermekteydi. Dönüþtürülen araçlarýn son kontrolünde hiçbir kamusal denetimin yapýlmadýðý, böylesi bir boþluk ortamýnda, standart dýþý dönüþtürülen araçlarýn yol açtýðý kazalardan dolayý birçok insanýmýz yaþamýný yitirmiþ, yaralanmýþ ve trilyonlarca lira maddi kayýp oluþuyordu. Öte yandan TSE'den 'Ýmalat Yeterlilik Belgesi' almýþ; ancak Odamýzdan 'Büro Tescil Belgesi' almamýþ ve yetkili mühendis çalýþtýrmayan 90 firmanýn piyasada faaliyet gösterdiði Odamýzca tesbit edilmiþti. Sonuçta toplumun can ve mal güvenliðinin tehlikeye atýlmasýna devam edilmekteydi. Bu araçlarýn ciddi bir tehlike oluþturduðu, önlem alýnmazsa gelecekte daha da vahim tablolarla karþýlaþacaðýmýz açýktý.

Geçmiþteki uygulamalar, kýsaca; 1. Dönüþüm yapan firmalar ve sektör üzerinde kamu denetimi bulunmamasý, 2. Karayollarý araç muayene istasyonlarýnýn muayeneye gelen LPG'li araçlarýn muayenesinde kusur ve ihmallerinin bulunmasý, 3. Trafik denetimlerinde, dönüþüm ihlallerinin denetim konusu olarak görülmemesi, sorunlarýný yaratýyordu.


Periyodik Bakýmlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
LPG dönüþüm sistemlerine iliþkin anlatýlan kurallara araç kullanýcýsý her zaman dikkat etmeli ve buralardan kaynaklanan sorunlarý hemen gidermelidir.
LPG'li araçlarýn periyodik bakýmlarý her 10.000 kilometrede bir yaptýrýlmalýdýr. Bu bakýmlarda;
· Elektrik tesisatý kontrol (özellikle kaçak akým) edilerek, baðlantýlarda oksitlenme olup olmadýðýna bakýlmalý.
· Buharlaþtýrýcýda (Regülatörde) biriken kostik ve yabancý maddeler temizlenmeli
· LPG elektro valfindeki filtre temizlenmeli.
· Elektro valflerin ve buharlaþtýrýcý regülatörün tamir takýmlarý deðiþtirilmeli.
· Ana hortum ve baðlantý bileþenlerinin durumu kontrol edilmeli.
· Basýnç düþürücüsünün birinci ve ikinci kademe basýncý kontrol edilmeli.
· Diyafram üzerindeki basýncý karþýlayan delikte kirin birikip birikmediði kontrol edilmelidir.


Dikkat Edilmesi Gereken Güvenlik Önlemleri
LPG, dönüþüm sistemleri doðru malzeme ve doðru montaj ile kullanýldýðýnda güvenli bir yakýttýr. Aracýn güvenli kullanýmý için aþaðýdaki önlemlerin alýnmasý gerekmektedir.
· LPG tanký üzerinde bulunan multivalf, tankýn % 80 doldurulmasýný saðlayacak þekilde ayar edilmiþtir. LGP dolumu sýrasýnda daha fazla yakýt almak amacýyla LPG tankýnýn ileri geri sallanmasý, multivalf ayarýnýn bozulmasýna neden olacaktýr. Bu durumda ise LPG tankýna fazla yakýt alýnacaktýr. Bu ise son derece tehlikeli bir durumdur.
· LPG tanký kullaným ömrü imalat tarihinden itibaren 10 (on) yýldýr.
· LPG tanký ECR-67R ve TSE 12095 standardýna uygun olmalýdýr.
· LPG tanký, PVC kaplý iki adet çelik kuþakla baðlanmalýdýr.
· LPG tanký ile benzin tanký arasýnda yalýtkan bir malzeme yok ise aralarýnda en az 50 mm mesafe olmalýdýr.
· LPG tanký ile üzerinde bulunduðu sehpa birbirine temas etmeyecek þekilde izolasyon yapýlmalýdýr.
· LPG tanký ile multivalfin nominal çaplarý birbirine eþit olmalýdýr.
· LPG tankýnýn montajý multivalf üzerinde belirtilen açýda olmalýdýr.
· Sýzdýrmazlýk kutusu ve havalandýrma hortumlarý mutlaka monte edilmelidir.
· Sýzdýrmazlýk kutusu kapaðý mutlaka takýlmalý, kýrýk ya da çatlak olmamalýdýr.
· Havalandýrma hortumlarý alt bacalarý mutlaka takýlmalýdýr.
· Havalandýrma hortumlarý yýrtýk, kopuk, ekli olmamalý; içinden kablo vb. þeyler geçirmek amacýyla kesinlikle delinmemeli ve sýzdýrmazlýðý saðlamak için her iki ucuna da metal kelepçe takýlmalýdýr.
· LPG dolum aðzý kesinlikle bagaj içerisinde olmamalýdýr.
· LPG montajýnda kullanýlan elemanlarýn tamamý ECR-67R ve TSE standardýna uygun olmalýdýr.
· LPG bakýr borularý üzeri PVC kaplý ve minimum 1 mm et kalýnlýðýnda olmalýdýr.
· LPG bakýr borularý kesinlikle araç kabini ve çamurluk içinden geçirilmemelidir.
· LPG bakýr borularý ve LPG tanklarý egzost boru, susturucu ve manifoldlarýndan en az 15 cm mesafede olmalýdýr. Çok zorunlu durumlarda en az 5 cm yaklaþýldýðýnda kalýnlýðý en az 1 mm olan yalýtkan malzeme ile yalýtýlmalýdýr.
· LPG bakýr borularý araç altýnda en az 60 cm aralýklarda kroþelerle tutturulmalýdýr.
· Regülatör'gaz ayar vidasý?mikser arasýna üzeri çelik tel kaplý orijinal LPG hortumlarý takýlmalýdýr.
· Motorun ilk çalýþtýrýlmasý veya stop edilmesi durumunda güçlü bir LPG kokusu duyulabilir, bu normaldir. Ancak araç çalýþmaya devam ederken meydana gelen LPG kokusu herhangi bir sýzýntýya iþarettir. Bu durumda aracýn yetkili servise götürülmesi meniz gerekir.
· Araç herhangi bir ateþe yakýn bölgeye park edilmemelidir. LPG buharý havadan aðýrdýr, herhangi bir kaçak olduðunda LPG en düþük seviyeye yönelecektir. Bu nedenle araçta gaz sýzýntýsý ihtimalini düþünerek kanalizasyon, çukur ya da buna benzer alanlara park edilmemesi gerekir.
· Eðer araç uzun süre kullanmayacak ve uzun süre garajda tutulacak ise multivalf üzerinde bulunan LPG yakýt kesme valfinin kapatýlmasý gerekmektedir.
· Aracýn LPG ile çalýþtýðýný belirten çýkartmalarýn aracýn ön ve arka camýna yapýþtýrýlmasý gerekmektedir.
· Ateþleme sýcaklýðý 500 °C'dir. Ateþleme sýcaklýðýnýn yüksek ve yakýt karýþým oranýnýn düþük olmasý nedeni ile benzine göre LPG kaçaðýndan yangýn tehlikesi azdýr.
· Yakýt kaçaðý oluþtuðunda araçta sigara içilmemeli, motor ve tüm elektrik aksamlarý kapatýlmalýdýr.
· LPG sýzýntýsý ile cildin temas etmemesi gerekir. Soðutucu bir yapýya sahip olan LPG soðuk yanýklarýn oluþmasýna neden olur.
· Araçlarda ýsýtma amaçlý açýk alevli ýsýtýcýlar kesinlikle kullanýlmamalýdýr.
· Uzun süre benzin kullanýlmamasý nedeniyle benzin hortumlarý, karbüratör contalarý, karbüratör þamandýra topu ve benzin otomatikleri kuru çalýþmadan dolayý deforme olabilir. Bunlar kontrol ettirilmeli arýzalý olanlar deðiþtirilmelidir.
· LPG'li araçlar yeraltý otoparklarýna park edilmemelidir.
· Araç günde 2 defa bir süre benzinle çalýþtýrýlarak benzin yakýt sisteminin kuru kalmasý engellenmelidir.


Lpg'li Araç Denetimlerinde Son Durum
Odamýz kayýtlarýna göre, ülkemizde LPG ile çalýþan ancak dönüþümleri ruhsata tescil edilmemiþ 500 bin civarýnda yasadýþý olarak kullanýlan araç bulunmaktaydý. 11.04.2005 tarihi itibarýyla Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý tarafýndan Odamýza yapýlan Yetki Devri ile eþ zamanlý olarak, Emniyet Genel Müdürlüðü yol üstü denetimlerini sýklaþtýrarak sorunun üzerine ciddi bir þekilde eðilmekte ve ruhsatsýz araçlarý trafikten men etmektedir. Ayný þekilde, Karayollarý Genel Müdürlüðü'ne baðlý araç muayene istasyonlarý, araç muayenesini yönetmeliklere uygun olarak yapmaya baþlamýþtýr. Bu geliþmeler ve Odamýzýn LPG dönüþüm/montaj piyasasýna iliþkin denetimleri ile birlikte, araç sahipleri standart dýþý dönüþümlerin yanlýþlarýný giderme ve standartlar dahilindeki ilk dönüþümleri kontrol ve tescil ettirmek için gerekli iþlemleri yapmaya yönelmiþlerdir.
Bu olumlu geliþmeler LPG denetimlerine iliþkin rakamlara da yansýmýþtýr. Aþaðýdaki rakamlar deðerlendirilirken, ilk olarak, aracýn LPG'ye ilk dönüþümü sýrasýnda veya eski sorunlu dönüþüm üzerinde yapýlan tadilatýn gaz sýzdýrma düzeneklerindeki kontrol iþleminden daha uzun sürmesi gözetilmelidir. Gözetilmesi gereken ikinci husus ise, LPG'li araçlara iliþkin denetim hesaplamalarýnda 2 yýlýn toplamýnýn alýnmasý gerektiðidir. Zira özel araçlar iki yýlda bir, ticari araçlar ise yýlda bir kez periyodik kontrol yaptýrmaktadýrlar. Bu nedenle yapýlan hesaplamalarýn yaklaþýk deðer taþýdýðý gözetilmelidir.

Türkiye'deki LPG'li araç sayýsý 1.500.000
Gaz Sýzdýrmazlýk Raporu olmayan araç sayýsý-2004 1.100.000 % 75
Gaz Sýzdýrmazlýk Raporu bulunan araç sayýsý-2004 400.000 % 25
Montaj Tespit Raporu araç ruhsatýna iþlenmiþ araç sayýsý-2004 1.000.000 % 67
Montaj Tespit Raporu araç ruhsatýna iþlenmemiþ araç sayýsý-2004 500.000 % 33
Gaz Sýzdýrmazlýk Kontrolü yapýlan araç sayýsý-2003 169.000 % 11
Gaz Sýzdýrmazlýk Kontrolü yapýlan araç sayýsý-2004 211.000 % 14
Gaz Sýzdýrmazlýk Kontrolü yapýlan toplam araç sayýsý-2003/2004 379.000 % 25
Gaz Sýzdýrmazlýk Kontrolü yapýlan araç sayýsý-2005 618.605 % 41
Gaz Sýzdýrmazlýk Kontrolü yapýlan toplam araç sayýsý-2004/2005 829.605 % 55
2006'nýn ilk 8 ayýnda Gaz Sýzdýrmazlýk Kontrolü yapýlan araç sayýsý 406.764 % 27
Gaz Sýzdýrmazlýk Kontrolü yapýlan toplam araç sayýsý-2005/2006 1.025.369 % 68
MMO'ya yetki devri yapýlan 11.04.2005 tarihine kadar Montaj Tespit Raporu araç ruhsatýna iþlenmiþ toplam araç sayýsý 1.000.000 % 67
11.04.2005-01.09.2006 tarihleri arasýnda MMO tarafýndan Montaj Tespit Raporu verilen ve ruhsata iþlenen araç sayýsý 414.786 % 27
01.09.2006 tarihi itibarýyla Montaj Tespit Raporu ruhsata iþlenmiþ toplam araç sayýsý 1.414.786 % 94


Yukarýdaki verileri deðerlendirdiðimizde þu sonuçlara ulaþýlmaktadýr:
1. 2003-2004 yýllarýnýn Gaz Sýzdýrmazlýk Rapor sayýsý toplamý (379.000) iken, 2005-2006'da 1.025.369 araç kontrolü yapýlmýþtýr.
2. 2003-2004 yýllarýnda 1.500.000 LPG'li araç içinde Gaz Sýzdýrmazlýk Raporu verilen araç oraný % 25 iken, 2004-2005'te % 55'e, 2005-2006'da % 68'e ulaþýlmýþtýr.
3. 2005 yýlýnda 618.605 aracýn Gaz Sýzdýrmazlýk Testinin yapýlmasýyla saðlanan iyileþme oraný % 41, 2006'da ise ilk 8 ayda 406.674 araç ile % 27, iki yýl toplamýnda da % 68 oranýna ulaþýlmýþtýr.
4. 2004 yýlýnda Gaz Sýzdýrmazlýða iliþkin % 75 oranýndaki denetimsizlik, 01.09.2006 tarihi itibarýyla % 31'e çekilmiþtir.
5. Montaj Tesbit Raporunda Odamýza Yetki Devri yapýlan 11.04.2005 tarihinden baþlayarak 2005-2006'da 414.786 araç kontrol edilmiþtir. Böylece 2004 yýlýnda % 33 oranýndaki denetimsizlik % 6'ya, çekilmiþtir. Bu da Yetki Devri yapýlan 2005 Nisan'ýndan sonra % 27 oranýnda bir iyileþme saðlandýðýný göstermektedir.
6. Montaj Tesbit Raporu düzenlemeye iliþkin Odamýza Yetki Devri yapýlan 11.04.2005 tarihine kadar ruhsata tescilli araç oraný % 67 iken, 18 ayda bu oran % 94'e çýkarýlmýþtýr.
7. 2006 yýlýnýn ilk 8 ayýna iliþkin veriler, 2005 yýlý denetim oranlarýnýn sürdüðünü göstermektedir.

Bu göstergeler, alýnan önlemler bütününün titizlikle sürdürülmesi ve kontrollerdeki artýþ yüzdeleri ile birlikte deðerlendirildiðinde, LPG'li araçlardaki denetimsizliðin 2006-2007'de büyük oranda giderileceðini göstermektedir.


Dünyada Lpg Kullanýmý
· Japonya/Tokyo'da 1980 yýlýndan bu yana ticari taksilerde kullanýmý zorunludur.
· Ýtalya'da LPG. dönüþümü yaptýran araçlar 3 yýl vergiden muaf tutulmaktadýr. Ayrýca aþýrý hava kirliliði olan günlerde ve bölgelerde uygulanan trafiðe çýkma yasaðý LPG. kullanan araçlara uygulanmamaktadýr.
· Belçika'da LPG. kullanýmýndan vergi alýnmamaktadýr.
· Hollanda'da LPG. kullanýmý 1955 yýlýndan beri teþvik edilmektedir.
· Avustralya'da 1992 yýlýndan beri LPG. kullanýcýlarýna 5 yýllýk vergi muafiyeti uygulanmaktadýr.



 
 
  Sistem Mühendislik
  İvedik Organize Sanayi 88.tamirciler Sitesi 1.Bölge 1558.Sokak No:25-27 Yenimahalle / ANKARA
  Telefon : 0 (312) 394 52 44-45 (pbx), Fax : 0 (312) 394 52 35