Hoşgeldiniz,   25.07.2014 00:21 
  | Ana Sayfa | Forum | İletişim | E-Mail
 
  Ana Sayfa
  Firmamız
    Forum
    İletişim
    e-Mail
  LPG
    LPG Nedir?
  LPi
    LPi Nedir?
    Neden LPi?
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Lpg Nedir?
Gazlı (LPG) Sistem Ekonomik Midir?
Gazlı (LPG) Sistemin Faydaları Nelerdir?
Gazlı (LPG) Sistem Motora Zarar Verir mi ?
Sıralı Sistem Nedir?
LPG'nin Avantajları
LPG Kullanımı'nın Başlangıcı
Periyodik Bakımlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dikkat Edilmesi Gereken Güvenlik Önlemleri
Lpg'li Araç Denetimlerinde Son Durum
Dünyada Lpg Kullanımı


Lpg Nedir?
· LPG; propan ve bütan gazlarının belli oranlarda karışımından oluşan ve İngilizce Liquefied Petroleum Gases (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) kelimelerinin baş harfleri ile ifade edilen bir petrol gazıdır.
· LPG renksiz ve kokusuzdur. Gaz kaçaklarının tespit edilmesi için sonradan kokulandırılır.
· LPG basınç altında depolanabilir, kalın çelik tank ya da borularla taşınabilir.
· LPG yanıcı ve patlayıcı bir gazdır. Üzerindeki basınç kaldırıldığında hava ile hacimsel olarak % 2-9 oranında karıştığında patlayıcı bir gaz haline gelir.
· LPG havadan ağır olduğu için kaçak durumunda su gibi akar ve en derin yerde birikir.
· Düşük sıcaklıkta buharlaşması nedeni ile sıvı gazın insan vücudu ile teması sonucunda ciddi deri yanıkları oluşturur.
· Isı arttıkça basıncı artar ve kritik bir sıcaklık ve basınçta, içinde bulunduğu tankın patlamasına neden olabilir.
· LPG yağ ve boyayı eritebilir. Ayrıca doğal lastiği deforme eder. Bu yüzden motorlu araçlarda standartlara uygun malzemeden yapılmış borular kullanılmalıdır.



Gazlı (LPG) Sistem Ekonomik Midir?
Yapılan denemeler, sıvılaştırılmış gazların motor yakıtı olarak kullanılması durumunda, %60'a yakın yakıt ekonomisi sağladığını ortaya çıkarmıştır.


Gazlı (LPG) Sistemin Faydaları Nelerdir?
· Her kilogram yakıt başına verdikleri enerji miktarı yüksektir, 11858 kcal/kg
· Hava ile çok iyi karıştığından, yanmanın verimi yüksektir.
· Karteldeki yağın incelmesi önlenmiş olacağından, yağlamanın kalitesi bozulmaz ve yağ değişim süresi uzar.
· Oktan sayıları çok yüksek olduğundan, motorun sıkıştırma oranının yükselmesine olanak sağlar. ( 10/1-12/1 )
· Yandıktan sonra silindirlerde artık bırakmaz.
· Silindirdeki yağ filminin yırtılması söz konusu olmadığından, motor parçalarının ömrü uzar. Onarım harcamaları azalır.


Gazlı (LPG) Sistem Motora Zarar Verir mi ?
· Gaz (LPG) Yandıktan sonra silindirlerde artık bırakmaz.
· Silindirdeki yağ filminin yırtılması söz konusu olmadığından, motor parçalarının ömrü uzar. Onarım harcamaları azalır.
· Yanmanın tam yanmaya çok yaklaşması, hava kirlenmesinde azalma sağlar.


Sıralı Sistem Nedir?
· Sıralı sistem lpg dönüşüm cihazları imalatçılarının bu sektörde gelmiş olduğu en son teknoloji noktasıdır.
· Sıralı sistem kendi başına komple orjinal bir yakıt sistemidir.
· Yeni jenerasyon elektronik enjeksiyonlu tüm araçlarda uygulanan bu sistem tamamen bilgisayar kontrollü olup diğer dönüşüm sistemleri ile her yönü ile farklıdır.
· Sıralı sistem lpg dönüşüm ekipmanları arasında  ecu adı verilen sisteme özel elektronik kontrol ünitesi ve buna bağlı olarak çalışan motorunuzun her bir silindiri için ayrı ayrı gaz enjektörleri mevcuttur. Bu enjektörler sıralı sistemin en büyük özelliğidir. Benzinli sistemde enjektörlü olan aracınız gazlı sistemdede enjektörlü çalışmaktadır.
· Lpg tankında sıvı fazda bulunan yakıt ilk aşamada bir emniyet ve filitre elemanı olan gaz kesiciye gelerek filitre edilir, buradan çıkan lpg gazı voparizatör (beyin)' den geçerek gaz fazına ulaşır ve ikinci bir filitrede filitre edildikten sonra gaz enjektör kütüğüne girerek her bir enjektöre ecu tarafından belirlenen miktarda gaz pulvarize eder.
· Emme manifoltlarının yanma odalarına en yakın yerlerinden nozullar ile enjekte edilenn lpg gazı maksimum verimde yanma odasında yanar ve neredeyse benzinli sistemin performansına ulaşılır.
· Sistem, motor benzin ile çalışırken sağladığı çalışma disiplinini ve düzenini ecu sayesinde lpg?de de yakalamaktadır.
· Sonuca bakıldığında böyle bir performansta %50 ila %60 arasında maddi tasarruf sağlamaktayız.
· Bilinçli bir işçilikle , orjinal ekipmanlar ile yapılacak olan bir sıralı sistem lpg dönüşümünün aracınıza hiç bir yan etkisi olmayacağı gibi aracınız yeni ve problemsiz ikinci bir yakıt sistemine sahip olacaktır.

Sistem mühendislik keyifli sürüşler diler?


LPG'nin Avantajları
· LPG Benzine Göre Ucuzdur.
· Temiz Bir Yanma Sağlar.
· LPG pistonların, segmanların, valflerin ve bujilerin aşınmasından meydana gelebilecek kurşun, vernik ya da karbon atığı çıkarmaz. Motor karterini ya da motorun yanma odalarını kirletmez. Motoru temiz tutar, karbon ve kurum oluşturmaz dolayısıyla motor ömrünü uzatır.
· Ateşleme Bujisinin Ömrünü Uzatır.
· Yanma odalarında ya da ateşleme bujilerinde tortu oluşmaz, çünkü LPG'nin farklı karışımlarındaki kuvvetlendiricilere ihtiyaç bulunma-maktadır. Ateşleme bujileri, diğer yakıtlardan, özellikle benzin kullanan araçların motorlarındaki bujilere göre daha uzun ömürlüdür. LPG Dönüşüm Sisteminde Yakıt Pompası Kullanılmaz.
· LPG basınç altında depolandığından benzin yakıt pompası devrede değildir, bu nedenle yakıt pompası, onarım ve değişim masrafı olmaz.
· Karbüratör Masrafı Azdır. LPG yakıtlı motorlardaki karbüratör, birkaç hareketli parça ve kirliliği engelleyecek havalandırmasız basit bir mekanizma olup, karbüratör servisi ve tamiri yok denecek kadar azdır. Aşınma Süresi Düşüktür.
· Yukarıda anlatılan nedenlerden dolayı LPG yakıtlı motorlar yıl içerisinde daha fazla gün ve saatte çalışabilirler. Üretim süresi kaybı, parça ve işçi masraflarından daha az etkilenirler.
· Yakıt Sistemi Kapalıdır.
· Tamamen kapalı yakıt sistemi olması nedeni ile akıtma ve buharlaşma kayıpları yoktur.
· Temiz ve Çevreci Bir Yakıttır. Özellikle LPG yakıtı kullanan araçların motor yakıtının düşük kirlilik özellikleri kanıtlanmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda LPG kullanılan motorlarda karbon monoksit tesiri benzine göre % 50-90 oranında, hidrokarbon tesiri ise % 38-62 oranında daha düşüktür.


LPG Kullanımı'nın Başlangıcı
Otomotiv sektöründe petrole alternatif enerji kaynağı arayışları 1930'lu yıllarda LPG'nin araçlarda yakıt olarak kullanımını gündeme getirmiştir. Özellikle kolay bulunması, ekonomik olması ve diğer yakıtlara oranla çevreyi daha az kirletici özellikte olması nedeni ile dünyada birçok ülke otomobillerde LPG kullanımını özendirerek yaygınlaştırmıştır. Günümüzde İtalya, Hollanda, Fransa, Belçika, Japonya, Avusturya, Amerika ve dünyanın pek çok ülkesinde LPG yakıt olarak otomobillerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Yukarıda belirtilen özelliklerinden ötürü LPG, 1985'ten sonra bizde de otomobillerde yaygın bir şekilde alternatif yakıt olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ancak LPG'nin yanıcı ve patlayıcı bir gaz olması LPG dönüşüm sistemlerinde güvenliği ve denetimi ön plana çıkarmıştır.
Araçların LPG'ye dönüşümünden başlayıp bakım ve periyodik kontrol süreçlerini içermesi gereken denetimin yeterince sağlanamaması nedeniyle geçen yılın ilk yarısında basına yansıyan kazalardan da anlaşılacağı üzere kullanıcıların doğru bir şekilde bilgilendirilmesi önem taşımaktadır.

1995-1998 arası uygulama Ülkemizde araçların can ve mal güvenliği açısından denetimi, 13.10.1983 tarihinde kabul edilen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile düzenlenmiştir. Yasanın 5. maddesinde araçların tescil işlemlerini yapma ve denetleme görevi Emniyet Genel Müdürlüğü'ne; tescilli araçların fenni muayenelerini yapmak görevi de 7. madde ile Karayolları Genel Müdürlüğü?ne verilmiştir. Yasanın 32. maddesinde, araçlardaki her türlü tadilatın Emniyet Genel Müdürlüğü?nce trafik tesciline işlenmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 29. maddesinde araçların yapım ve tadilatlarına ilişkin esasların belirlenmesi ve bununla ilgili yönetmeliklerin çıkarılmasında Sanayi ve Ticaret Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Araçların LPG'ye dönüştürülmesi işlemi, araç üzerinde yapılan bir tadilattır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılan ve 29.06.1995 tarih ve 22328 sayılı Resmi Gazete'dede yayımlanan 'Araçların İmal, Tadil ve Montajı (AİTM) Hakkında Yönetmeliğin 119. Maddesine Bir Alt Bent Eklenmesine Dair Yönetmelik'le ülkemizde araçların LPG'ye dönüşümü yasal olarak başlamıştır.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığıvndan 'İmalat Yeterlilik Belgesi' alan firmalar araçlarda LPG dönüşümüne başlamıştır. Bakanlıkça herhangi bir denetim mekanizmasının oluşturulmadığı 1995?1998 yılları arasında yaklaşık 300 bin araç LPG?ye dönüştürülmüştür. Büyük bir kısmı, mühendis istihdam etmeyen yetkisiz firmalarca, standart dışı malzemelerle, projesiz olarak dönüştürülen bu araçlar günümüzde olduğu gibi o dönemde de kamu vicdanını yaralayan birçok ölümlü kazaya neden olmuştur.

1998-2000 arası: Sektör denetim altına alınıyor Konuya ilişkin, Sanayi ve Ticaret bakanlığı ile yapmış olduğumuz görüşmeler sonucu, LPG sektörünün denetim altına alınması amacıyla, LPG araç dönüşümü yapan firmalara 'İmalat Yeterlilik Belgesi' verilmesi ile mühendislere 'Mühendis Yetki Belgesi' verilmesine ilişkin 05.03.1998 tarihinde imzalanan bir protokolle Odamıza yetki verilmişti. Bu yetkilendirmeden sonra Odamızca sektörde çalışan mühendisler eğitime tabi tutularak belgelendirilmiş ve ayrıca LPG araç dönüşümü yapan firmaların kayıtları Odamızca tutulmaya başlanmıştır. Bu süreçte konunun taraflarıyla sürekli toplantılar yapılarak gerekli denetim mekanizması oluşturulmuş, LPG'ye dönüşen araçların son kontrolleri Odamız tarafından eğitilmiş personelce yapılmıştır. Protokolün yürürlükte olduğu 05.03.1998-27.12.1999 döneminde dönüşümü yapılan her araç tek tek Odamız tarafından kontrol edilerek Montaj Tesbit Raporu Oda teknik elemanlarınca düzenlendi. Yine bu uygulamayla firmada çalışan mühendisin herhangi bir sicil cezası alıp almadığı, firmada halen istihdam edilip edilmediği, kontrol edilmekte, aktif bir mesleki denetim hizmeti verilmekte idi. Bundan dolayıdır ki, Odamız gözetiminde bu dönemde dönüştürülmüş 183.490 araçta bugüne değin hiçbir sorun yaşanmamıştır.
Bu arada LPG araç dönüşümü yapan firma sayısı 18 ayda 30?lardan 454?e çıkarılmış, bu firmaların Oda eğitim programlarından geçerek belgelendirilen makina mühendisi çalıştırması sağlanmıştır.
27.12.1999 tarihinde ise protokol Bakanlıkça tek yanlı olarak feshedilmiştir.

2000-2004/5 arası: Denetimsizlik yayılıyor, yılların birikimi artık ciddi bir toplumsal sorun oluşturuyor. Bu fesih işleminden sonra sektörün denetim ve kontrolü, sektörde faaliyet gösteren ve giderek denetimsiz kalan firmalara bırakılmıştır. Bu uygulama sonucu ülkeye kaçak LPG KİT'i ve malzeme girişi ile standartlar dışı yerli üretim artmış, yasal olmayan LPG araç dönüşümleri başlamış, haksız rekabet koşulları yaratılmış, yetkili mühendis istihdamı azalmış; sektörde disiplinsizlik ve denetimsizlik had safhaya ulaşmıştır. Yine bu süreçte oluşturulan haksız rekabet ortamının bir sonucu olarak LPG araç dönüşümü yapan yetkili firma sayısı Odamız kayıtlarına göre 2004 yılı sonu itibarıyla 231'e düşmüştür. Yani sektörde standart dışı ithalat, üretim ve satış oranı yükselmiştir. LPG KİT'i satan firmalardan aldığımız bilgilere göre, protokolün feshinden sonra (yaklaşık 4 dört yılda) 1 milyon civarında araç LPG'ye dönüştürülmüş olup bu dönüşümlerin büyük bir çoğunluğu mühendis çalıştırmayan yetkisiz firmalarca gerçekleştirilmiştir. Bu denetimsiz ortam nedeniyledir ki, ülkemizde şöyle vahim bir tablo ortaya çıkmıştı: Bu dönemde trafikteki 10 milyonun üzerindeki aracın 1,5 milyonu LPG'li olup, 1 milyona yakınının LPG'ye dönüşümü araç ruhsatına işlenmiş, yaklaşık 500 bin aracın (% 33?ünün) LPG dönüşümleri ise ruhsatlarına işlenmemişti. Bu araçlar kayıt altında olmadığından hem Montaj Tesbit Raporu hem de Gaz Sızdırmazlık Raporu bulunmamaktaydı. Gaz sızdırmazlık testi açısından ise, 1,5 milyon LPG'li araçtan 1.100.000'i (% 75) Gaz Sızdırmazlık Raporu bulunmaksızın riskli ve tehlikeli bir şekilde trafikte seyretmekteydi.

2000-2004/5 arası uygulamalarda yetkiler ve piyasadaki denetimsizlik Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın yayınladığı AİTM Yönetmeliği uyarınca araçların 'periyodik muayeneleri' öncesi muayene istasyonlarınca istenmesi gereken Gaz Sızdırmazlık Raporlarını düzenleme yetkisi Makina Mühendisleri Odası'na ve Otomotiv Ana Bilim Dalı bulunan üniversiteler ile TSE'ye verilmiştir. Ancak pratikte bu hizmet, ülke çapındaki yaygın örgütlülüğü itibarıyla fiilen Odamız tarafından verilmektedir. Bu dönemde LPG'li araçların Gaz Sızdırmazlık Raporu, Odamız tarafından düzenleniyor; ancak araçların LPG'ye ilk dönüşümüne ilişkin Montaj Tesbit Raporu piyasada serbestçe düzenlenebildiğinden standartlara uygun dönüşümü yapılmayan araçlar trafikte sorun yaratıyordu.
Odamız 2003 ve 2004 yıllarında, Türkiye genelinde 105 noktada 379 bin araca Gaz Sızdırmazlık Belgesi vermiştir. Odamızca araçların Gaz Sızdırmazlığı kontrol edilirken, dönüşümün teknik ve standartlara uygunluk durumu Odamızda çalışan ve konu hakkında eğitilmiş makina mühendislerince incelenmekte, uygun olmayan araçlara belge düzenlenmemektedir. Yine bu nedenledir ki, Odamızca Gaz Sızdırmazlık Raporu düzenlenen araçlarda hiçbir sorun yaşanmamıştır.
Araçlarda LPG dönüşümü için TSE'den 'İşyeri Hizmet Yeterlilik Belgesi' ile 'İmalat Yeterlilik Belgesi' almış firmaların Odamızdan 'Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi' (SMM) alması ve Odamızca düzenlenen eğitim ve sınav sonucu 'Araçların LPG'ye Dönüşümü Mühendis Yetki Belgesi' almış bir makina mühendisi çalıştırması zorunludur. Ancak bu koşulları sağlayan firmalar, araçlar üzerinde LPG uygulama ve tadilatı yapabilmektedir. Fakat dönüştürülen bu araçların son kontrolünde hiçbir kamusal denetim yapılmamakta; dönüşümü yapan firma ve firmada çalışan mühendisin birlikte düzenlediği 'Montaj Tesbit Raporu' ve 'Karayolu Uygunluk Belgesi' dönüşümün araç ruhsatına tescil edilmesinde yeterli sayılmaktaydı.
Geçmişte dönüştürülmüş ve büyük bir çoğunluğu standart dışı olan birçok araca firmalarca 'Montaj Tesbit Raporu' ve istenen diğer belgeler düzenlenerek bu araçlar sözde 'yasal statü'ye kavuşturulmaktaydı. Sorun öyle büyük bir boyuta ulaşmıştı ki, birçok firma başka illerde tescilli ve hiç görmediği çok sayıda araca ticari kaygılarla belge düzenliyordu. Yani dönüşümü yapan firma yaptığı işin 'standartlara, ilim ve fen kurallarına uygun olduğunu, standartlara uygun malzeme kullanıldığını, dönüştürdüğü aracın gaz sızdırmadığını' beyan etmekte, kendi yaptığı işe kendisi onay vermekteydi. Dönüştürülen araçların son kontrolünde hiçbir kamusal denetimin yapılmadığı, böylesi bir boşluk ortamında, standart dışı dönüştürülen araçların yol açtığı kazalardan dolayı birçok insanımız yaşamını yitirmiş, yaralanmış ve trilyonlarca lira maddi kayıp oluşuyordu. Öte yandan TSE'den 'İmalat Yeterlilik Belgesi' almış; ancak Odamızdan 'Büro Tescil Belgesi' almamış ve yetkili mühendis çalıştırmayan 90 firmanın piyasada faaliyet gösterdiği Odamızca tesbit edilmişti. Sonuçta toplumun can ve mal güvenliğinin tehlikeye atılmasına devam edilmekteydi. Bu araçların ciddi bir tehlike oluşturduğu, önlem alınmazsa gelecekte daha da vahim tablolarla karşılaşacağımız açıktı.

Geçmişteki uygulamalar, kısaca; 1. Dönüşüm yapan firmalar ve sektör üzerinde kamu denetimi bulunmaması, 2. Karayolları araç muayene istasyonlarının muayeneye gelen LPG'li araçların muayenesinde kusur ve ihmallerinin bulunması, 3. Trafik denetimlerinde, dönüşüm ihlallerinin denetim konusu olarak görülmemesi, sorunlarını yaratıyordu.


Periyodik Bakımlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
LPG dönüşüm sistemlerine ilişkin anlatılan kurallara araç kullanıcısı her zaman dikkat etmeli ve buralardan kaynaklanan sorunları hemen gidermelidir.
LPG'li araçların periyodik bakımları her 10.000 kilometrede bir yaptırılmalıdır. Bu bakımlarda;
· Elektrik tesisatı kontrol (özellikle kaçak akım) edilerek, bağlantılarda oksitlenme olup olmadığına bakılmalı.
· Buharlaştırıcıda (Regülatörde) biriken kostik ve yabancı maddeler temizlenmeli
· LPG elektro valfindeki filtre temizlenmeli.
· Elektro valflerin ve buharlaştırıcı regülatörün tamir takımları değiştirilmeli.
· Ana hortum ve bağlantı bileşenlerinin durumu kontrol edilmeli.
· Basınç düşürücüsünün birinci ve ikinci kademe basıncı kontrol edilmeli.
· Diyafram üzerindeki basıncı karşılayan delikte kirin birikip birikmediği kontrol edilmelidir.


Dikkat Edilmesi Gereken Güvenlik Önlemleri
LPG, dönüşüm sistemleri doğru malzeme ve doğru montaj ile kullanıldığında güvenli bir yakıttır. Aracın güvenli kullanımı için aşağıdaki önlemlerin alınması gerekmektedir.
· LPG tankı üzerinde bulunan multivalf, tankın % 80 doldurulmasını sağlayacak şekilde ayar edilmiştir. LGP dolumu sırasında daha fazla yakıt almak amacıyla LPG tankının ileri geri sallanması, multivalf ayarının bozulmasına neden olacaktır. Bu durumda ise LPG tankına fazla yakıt alınacaktır. Bu ise son derece tehlikeli bir durumdur.
· LPG tankı kullanım ömrü imalat tarihinden itibaren 10 (on) yıldır.
· LPG tankı ECR-67R ve TSE 12095 standardına uygun olmalıdır.
· LPG tankı, PVC kaplı iki adet çelik kuşakla bağlanmalıdır.
· LPG tankı ile benzin tankı arasında yalıtkan bir malzeme yok ise aralarında en az 50 mm mesafe olmalıdır.
· LPG tankı ile üzerinde bulunduğu sehpa birbirine temas etmeyecek şekilde izolasyon yapılmalıdır.
· LPG tankı ile multivalfin nominal çapları birbirine eşit olmalıdır.
· LPG tankının montajı multivalf üzerinde belirtilen açıda olmalıdır.
· Sızdırmazlık kutusu ve havalandırma hortumları mutlaka monte edilmelidir.
· Sızdırmazlık kutusu kapağı mutlaka takılmalı, kırık ya da çatlak olmamalıdır.
· Havalandırma hortumları alt bacaları mutlaka takılmalıdır.
· Havalandırma hortumları yırtık, kopuk, ekli olmamalı; içinden kablo vb. şeyler geçirmek amacıyla kesinlikle delinmemeli ve sızdırmazlığı sağlamak için her iki ucuna da metal kelepçe takılmalıdır.
· LPG dolum ağzı kesinlikle bagaj içerisinde olmamalıdır.
· LPG montajında kullanılan elemanların tamamı ECR-67R ve TSE standardına uygun olmalıdır.
· LPG bakır boruları üzeri PVC kaplı ve minimum 1 mm et kalınlığında olmalıdır.
· LPG bakır boruları kesinlikle araç kabini ve çamurluk içinden geçirilmemelidir.
· LPG bakır boruları ve LPG tankları egzost boru, susturucu ve manifoldlarından en az 15 cm mesafede olmalıdır. Çok zorunlu durumlarda en az 5 cm yaklaşıldığında kalınlığı en az 1 mm olan yalıtkan malzeme ile yalıtılmalıdır.
· LPG bakır boruları araç altında en az 60 cm aralıklarda kroşelerle tutturulmalıdır.
· Regülatör'gaz ayar vidası?mikser arasına üzeri çelik tel kaplı orijinal LPG hortumları takılmalıdır.
· Motorun ilk çalıştırılması veya stop edilmesi durumunda güçlü bir LPG kokusu duyulabilir, bu normaldir. Ancak araç çalışmaya devam ederken meydana gelen LPG kokusu herhangi bir sızıntıya işarettir. Bu durumda aracın yetkili servise götürülmesi meniz gerekir.
· Araç herhangi bir ateşe yakın bölgeye park edilmemelidir. LPG buharı havadan ağırdır, herhangi bir kaçak olduğunda LPG en düşük seviyeye yönelecektir. Bu nedenle araçta gaz sızıntısı ihtimalini düşünerek kanalizasyon, çukur ya da buna benzer alanlara park edilmemesi gerekir.
· Eğer araç uzun süre kullanmayacak ve uzun süre garajda tutulacak ise multivalf üzerinde bulunan LPG yakıt kesme valfinin kapatılması gerekmektedir.
· Aracın LPG ile çalıştığını belirten çıkartmaların aracın ön ve arka camına yapıştırılması gerekmektedir.
· Ateşleme sıcaklığı 500 °C'dir. Ateşleme sıcaklığının yüksek ve yakıt karışım oranının düşük olması nedeni ile benzine göre LPG kaçağından yangın tehlikesi azdır.
· Yakıt kaçağı oluştuğunda araçta sigara içilmemeli, motor ve tüm elektrik aksamları kapatılmalıdır.
· LPG sızıntısı ile cildin temas etmemesi gerekir. Soğutucu bir yapıya sahip olan LPG soğuk yanıkların oluşmasına neden olur.
· Araçlarda ısıtma amaçlı açık alevli ısıtıcılar kesinlikle kullanılmamalıdır.
· Uzun süre benzin kullanılmaması nedeniyle benzin hortumları, karbüratör contaları, karbüratör şamandıra topu ve benzin otomatikleri kuru çalışmadan dolayı deforme olabilir. Bunlar kontrol ettirilmeli arızalı olanlar değiştirilmelidir.
· LPG'li araçlar yeraltı otoparklarına park edilmemelidir.
· Araç günde 2 defa bir süre benzinle çalıştırılarak benzin yakıt sisteminin kuru kalması engellenmelidir.


Lpg'li Araç Denetimlerinde Son Durum
Odamız kayıtlarına göre, ülkemizde LPG ile çalışan ancak dönüşümleri ruhsata tescil edilmemiş 500 bin civarında yasadışı olarak kullanılan araç bulunmaktaydı. 11.04.2005 tarihi itibarıyla Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından Odamıza yapılan Yetki Devri ile eş zamanlı olarak, Emniyet Genel Müdürlüğü yol üstü denetimlerini sıklaştırarak sorunun üzerine ciddi bir şekilde eğilmekte ve ruhsatsız araçları trafikten men etmektedir. Aynı şekilde, Karayolları Genel Müdürlüğü'ne bağlı araç muayene istasyonları, araç muayenesini yönetmeliklere uygun olarak yapmaya başlamıştır. Bu gelişmeler ve Odamızın LPG dönüşüm/montaj piyasasına ilişkin denetimleri ile birlikte, araç sahipleri standart dışı dönüşümlerin yanlışlarını giderme ve standartlar dahilindeki ilk dönüşümleri kontrol ve tescil ettirmek için gerekli işlemleri yapmaya yönelmişlerdir.
Bu olumlu gelişmeler LPG denetimlerine ilişkin rakamlara da yansımıştır. Aşağıdaki rakamlar değerlendirilirken, ilk olarak, aracın LPG'ye ilk dönüşümü sırasında veya eski sorunlu dönüşüm üzerinde yapılan tadilatın gaz sızdırma düzeneklerindeki kontrol işleminden daha uzun sürmesi gözetilmelidir. Gözetilmesi gereken ikinci husus ise, LPG'li araçlara ilişkin denetim hesaplamalarında 2 yılın toplamının alınması gerektiğidir. Zira özel araçlar iki yılda bir, ticari araçlar ise yılda bir kez periyodik kontrol yaptırmaktadırlar. Bu nedenle yapılan hesaplamaların yaklaşık değer taşıdığı gözetilmelidir.

Türkiye'deki LPG'li araç sayısı 1.500.000
Gaz Sızdırmazlık Raporu olmayan araç sayısı-2004 1.100.000 % 75
Gaz Sızdırmazlık Raporu bulunan araç sayısı-2004 400.000 % 25
Montaj Tespit Raporu araç ruhsatına işlenmiş araç sayısı-2004 1.000.000 % 67
Montaj Tespit Raporu araç ruhsatına işlenmemiş araç sayısı-2004 500.000 % 33
Gaz Sızdırmazlık Kontrolü yapılan araç sayısı-2003 169.000 % 11
Gaz Sızdırmazlık Kontrolü yapılan araç sayısı-2004 211.000 % 14
Gaz Sızdırmazlık Kontrolü yapılan toplam araç sayısı-2003/2004 379.000 % 25
Gaz Sızdırmazlık Kontrolü yapılan araç sayısı-2005 618.605 % 41
Gaz Sızdırmazlık Kontrolü yapılan toplam araç sayısı-2004/2005 829.605 % 55
2006'nın ilk 8 ayında Gaz Sızdırmazlık Kontrolü yapılan araç sayısı 406.764 % 27
Gaz Sızdırmazlık Kontrolü yapılan toplam araç sayısı-2005/2006 1.025.369 % 68
MMO'ya yetki devri yapılan 11.04.2005 tarihine kadar Montaj Tespit Raporu araç ruhsatına işlenmiş toplam araç sayısı 1.000.000 % 67
11.04.2005-01.09.2006 tarihleri arasında MMO tarafından Montaj Tespit Raporu verilen ve ruhsata işlenen araç sayısı 414.786 % 27
01.09.2006 tarihi itibarıyla Montaj Tespit Raporu ruhsata işlenmiş toplam araç sayısı 1.414.786 % 94


Yukarıdaki verileri değerlendirdiğimizde şu sonuçlara ulaşılmaktadır:
1. 2003-2004 yıllarının Gaz Sızdırmazlık Rapor sayısı toplamı (379.000) iken, 2005-2006'da 1.025.369 araç kontrolü yapılmıştır.
2. 2003-2004 yıllarında 1.500.000 LPG'li araç içinde Gaz Sızdırmazlık Raporu verilen araç oranı % 25 iken, 2004-2005'te % 55'e, 2005-2006'da % 68'e ulaşılmıştır.
3. 2005 yılında 618.605 aracın Gaz Sızdırmazlık Testinin yapılmasıyla sağlanan iyileşme oranı % 41, 2006'da ise ilk 8 ayda 406.674 araç ile % 27, iki yıl toplamında da % 68 oranına ulaşılmıştır.
4. 2004 yılında Gaz Sızdırmazlığa ilişkin % 75 oranındaki denetimsizlik, 01.09.2006 tarihi itibarıyla % 31'e çekilmiştir.
5. Montaj Tesbit Raporunda Odamıza Yetki Devri yapılan 11.04.2005 tarihinden başlayarak 2005-2006'da 414.786 araç kontrol edilmiştir. Böylece 2004 yılında % 33 oranındaki denetimsizlik % 6'ya, çekilmiştir. Bu da Yetki Devri yapılan 2005 Nisan'ından sonra % 27 oranında bir iyileşme sağlandığını göstermektedir.
6. Montaj Tesbit Raporu düzenlemeye ilişkin Odamıza Yetki Devri yapılan 11.04.2005 tarihine kadar ruhsata tescilli araç oranı % 67 iken, 18 ayda bu oran % 94'e çıkarılmıştır.
7. 2006 yılının ilk 8 ayına ilişkin veriler, 2005 yılı denetim oranlarının sürdüğünü göstermektedir.

Bu göstergeler, alınan önlemler bütününün titizlikle sürdürülmesi ve kontrollerdeki artış yüzdeleri ile birlikte değerlendirildiğinde, LPG'li araçlardaki denetimsizliğin 2006-2007'de büyük oranda giderileceğini göstermektedir.


Dünyada Lpg Kullanımı
· Japonya/Tokyo'da 1980 yılından bu yana ticari taksilerde kullanımı zorunludur.
· İtalya'da LPG. dönüşümü yaptıran araçlar 3 yıl vergiden muaf tutulmaktadır. Ayrıca aşırı hava kirliliği olan günlerde ve bölgelerde uygulanan trafiğe çıkma yasağı LPG. kullanan araçlara uygulanmamaktadır.
· Belçika'da LPG. kullanımından vergi alınmamaktadır.
· Hollanda'da LPG. kullanımı 1955 yılından beri teşvik edilmektedir.
· Avustralya'da 1992 yılından beri LPG. kullanıcılarına 5 yıllık vergi muafiyeti uygulanmaktadır.



 
 
  Sistem Mühendislik
  İvedik Organize Sanayi 88.tamirciler Sitesi 1.Bölge 749.Sokak No:27 Yenimahalle / ANKARA
  Telefon : 0 (312) 394 52 44-45 (pbx), Fax : 0 (312) 394 52 35